به‌هرحال از ترشىها و ماست و دوغ و آب سرد پرهيز كند و عضو را از هواى سرد محافظت نمايد و خاكستر گرم را در كيسه كرده ، بر عضو مؤوف بندند و حسب المقدور ترك حركت كند تا تمام به اصلاح آيد . و اگر بعد از اين تدابير وجع باقى باشد ، زفت رومى را گرم كرده و بر كرباسى بكشند و بر آن بچسبانند ؛ كه تمام ، به اصلاح مىآيد ، ان شاء اللّه تعالى . تدبير جراحات اما تدبير جراحات كه از آلات جارحه ، مثل كارد و شمشير و امثال آن‌ها بر بدن واقع مىشود اين مرهم مجرب است و از اسرار است و جراحت را ملايم « 1 » مىكند و حاجت به هيچ دواى ديگر ندارد : روغن چراغ ، بيست مثقال ؛ زردهء تخم مرغ ، عود مردار سنگ ، پنج مثقال ؛ دم الاخوين ، سه مثقال ؛ اجزاء را نرم كوبيده با روغن زردهء تخم مرغ « 2 » ممزوج نموده ، استعمال نمايند . دوايى كه سهل المأخذ است و در كتب مبسوطه و طبّيه مذكور نيست و از اسرار است ؛ برگ درخت سنجد را بر جراحات ضماد نمايند ، جراحت را به چرك مىآورد و پاك مىكند و ملايم « 3 » مىگرداند و به هيچ تدبير ديگر محتاج نيست و مكرر به تجربه رسيده است و اگر برگ تازه نباشد ، خشك شده نيز مؤثر است . تدبير سوختگى اما تدبير سوختگى عضوى از آتش يا آب گرم يا روغن گرم ، آن است كه پيش از آنكه عضو آبله كند ، سفيدهء تخم مرغ را بر او بمالند و لتّه را به آب يخ يا برف

--> ( 1 ) . نسخه ب « ملتئم » آمده است . ( 2 ) . نسخه ب « با روغن و زردهء تخم مرغ » آمده است . ( 3 ) . نسخه ب « ملتئم » آمده است .